انتخاب نسخه
متن شاهنامه در طی قرنها در اثر عوامل گوناگون تغيير بسيار يافته. برخی از اين عوامل عبارتند از
یک ـ کاتبان کم مايه يا بی دقت ابيات آنرا درست نخوانده و به غلط نسخه برداری کرده اند
دو ـ ناسخانی که طبع شعری داشته اند، هر جا دچار مشکلی شده يا در فهم بيت درمانده اند از طبع خود ياری خواسته و در تاليف شرکت جسته اند
سه ـ صاحبان و خوانندگان شاهنامه، غالباً بر حسب ذوق زمان و يا سليقهء فردی به "اصلاح" سخن فردوسی پرداخته و در نسخه ها دست برده اند
چهار ـ گويندگان يا کاتبانی که انديشه ای خلاف اعتقادات خود درمتن يافته اند و يا سخن فردوسی را در تاييد مطلوب خود کوتاه پنداشته اند به افزودن و کاستن ابيات پرداخته اند
پنج ـ شاعرانی که فريفتهء سخن فردوسی بوده اند، ابيات يا قطعاتی و حتی داستانهایی تمام به تقليد وی برای طبع آزمایی سروده، سپس به پيروی از هوسی خام، اين ابيات يا قطعات را در شاهنامه داخل کرده اند
شش ـ تحول تدريجی زبان فارسی، در کتابت شاهنامه موثر شده و کلمات و عبارات آشنا را جانشين عبارات و کلمات مهجور کرده است
هفت ـ رواج شاهنامه در ميان مردم فارسی زبان و سرزمين هایی که فرهنگ ايران در آنها نفوذ يافته، و همچنين رسم ِ از بر کردن ابيات شاهنامه، به عنوان تمرين در شعر و ادب نيز، راه را برای تصرف در شاهنامه هموار نموده است
از اينرو تفاوت ميان دستنويس های شاهنامه و اضافه و نـُقصان در ابيات آنها، بيش از ساير آثار زبان فارسی ديده ميشود
از زمان خود فردوسی تا بيش از دويست سال، نسخه ای از شاهنامه در دست نيست و کهن بودن زبان شاهنامه، باعث دشواری در آراستن متن درستی از شاهنامه و پيراستن آن، از افزوده ها و دگرگونيها ميباشد
توصيه « انجمن دوستداران شاهنامه » وتجربه شاهنامه خوانی ما اين است تا از متنی استفاده شود که مصحح تنظيم متن و ناشر آن در پاورقی صفحات ضبط شده باشد
